بررسی و ارزیابی روش های بهسازی ساختمان های مصالح بنایی با استفاده از روش DEMATEL فازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

dmej/dmej.2021.222168.1014

چکیده

از دیرباز، استفاده از ساختمان‌های مصالح بنایی در ایران رواج داشته است و در بسیاری از شهرها و تقریباً در اکثر مناطق روستایی، قسمت اعظم ساختمان‌های این مناطق را شامل می‌شوند. با توجه به آسیب‌پذیر بودن این نوع ساختمان‌ها در برابر زلزله و نیز با عنایت به این‌که کشور ایران بر روی کمربند زمین‌لرزه قرار دارد، ساختمان‌های بنایی بیشترین صدمات جانی و مالی ناشی از زلزله را به خود اختصاص داده‌اند. ازاین‌رو، بحث مقاوم‌سازی این ساختمان‌ها، کاملاً ضروری می‌باشد. بر همین اساس، هدف اصلی این تحقیق شناسایی و اولویت‌بندی روش‌های بهسازی ساختمان‌های مصالح بنایی می‌باشد. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، ابتدا روش‌های مهم بهسازی این نوع ساختمان‌ها با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای شناسایی گردید و در فرآیند تحلیل از نظرات خبرگان که شامل 7 کارفرما، 5 شرکت پیمانکاری، 3 شرکت مشاور و 15 استاد دانشگاه بود، بهره گرفته شد. در این پژوهش، تعداد 10 روش که بیشترین درجه تکرارپذیری را در مقاوم‌سازی ساختمان‌های مصالح بنایی داشته‌اند، انتخاب گردید. در ادامه جهت استفاده از روش DEMATEL فازی هر یک از روش‌ها امتیازدهی گردید و درنهایت تأثیرگذاری و تأثیرپذیری هریک از عوامل مشخص گردید. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که روش تقویت دیوارهای سازه بنایی به‌وسیله شاتکریت (B3) به‌عنوان تأثیرپذیرترین عامل و روش استفاده از آلیاژهای حافظه‌دار شکلی (B7) به‌عنوان تأثیرگذارترین عامل در بهسازی ساختمان‌های مصالح بنایی، مطرح می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation and Evaluation of Methods for Retrofitting Masonry Buildings Using Fuzzy DEMATEL Technique

نویسندگان [English]

  • Seyed Azim Hosseini 1
  • Hossein Maleki Toulabi 2
1 Assistant Professor, Department of Civil Engineering, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 PhD student, Department of Civil Engineering, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

For a long time, using building materials has been common in Iran and many cities, and nearly in most rural areas, the majority of the buildings in these areas are involved. Since this type of buildings is vulnerable to earthquakes and as Iran is located on the earthquake belt, masonry buildings have the most human and financial damage triggered by the earthquake. Consequently, the subject of retrofitting these buildings is undeniably crucial. Thus, this study aims to identify and prioritize methods of improving building materials. To analyze the data, primary, significant methods of improvement of this type of buildings were recognized via library studies and in the analysis process, the opinions of experts including 7 employers, 5 contractors, 3 consulting companies, and 15 university professors were used. In the current study, 10 methods that had the highest degree of reproducibility in the masonry buildings reinforcement were selected. Then, to use the fuzzy DEMATEL method, each of the methods was scored and lastly, the effectiveness of each factor was determined. The results reveal that the masonry structure wall strengthening method via shotcrete (B3) is the most effective factor and the method of using shape-memory alloy (B7) is the most effective factor in the masonry structures improvement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Retrofit
  • Masonry Building
  • Evaluation
  • Fuzzy DEMATEL
آقابراتی، ح.، رسولان، ا.، ضفائیان، م. راهکار جدیدی در مقاوم‌سازی ساختمان‌های با مصالح بنایی توسط کامپوزیت‌های مسلح شده به الیاف FRP، اولین کنفرانس ملی عمران و توسعه، رشت، 1390.

الیاسیان، ایمان. مقاوم‌سازی و بهسازی ساختمان‌های مصالح بنایی. تهران. 1390.

باشانجاتی، سید روح اله.، همامی، پیمان. تحلیل آسیب‌پذیری لرزه‌ای ساختمان‌های بنایی با استفاده از طیف ظرفیت درروش تحلیل حدی جنبشی، نشریه مهندسی عمران شریف، شماره 27(4)، 1389.

پوراعما، ا.، دهقانی راینی، ح. بهینه یابی گزینه‌های بهسازی ساختمان‌های مصالح بنایی مسلح به روش تحلیل سلسله مراتبی AHP و تکنیک TOPSIS، چهارمین کنفرانس بین‌المللی مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری، تهران، 1395.

جهانبازی جهان‌آباد، کامران. مدیریت بهسازی و مقاوم‌سازی ساختمان‌های بنایی غیرمسلح در شهرستان بویراحمد، نشریه مسکن و محیط روستا، شماره 125، 1388.

دستورالعمل بهسازی ساختمان‌های بنایی غیرمسلح نشریه 376. سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی. تهران. 1386.

دستورالعمل تحلیل آسیب‌پذیری و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بنایی غیرمسلح. 1385.

زهرایی، س م.، وطنی اسکویی، ا.، ارشاد، ل. بررسی آسیب‌پذیری لرزه‌ای ساختمان‌های شهر قزوین. مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن. تهران. 1383.

سید حسینی، سید محمد.، ملکی طولابی، حسین. شناسایی و اولویت‌بندی روش‌های بهسازی ساختمان‌های مصالح بنایی با استفاده از شیوه SAW، اولین کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق‌های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب، تبریز، 1399.

شریفی، م.، دهقانی، ا. ارزیابی آسیب‌پذیری ساختمان‌های مصالح بنایی موجود و مطالعه موردی شهرستان پاسارگاد، ششمین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری، تهران، 1398.

عربی، م.، راد، ر.، کمالی، و. مقاوم‌سازی ساختمان‌های مصالح بنایی، ششمین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری، تهران، 1398.

عصمت زاده، ا. مقاوم‌سازی ساختمان‌های مصالح بنائی در برابر زلزله توسط کلافه‌ای افقی و عمودی (مورد مطالعه‌ای در شهرستان سلماس)، چهارمین کنفرانس بین‌المللی عمران و معماری در مدیریت شهری قرن 21، تهران، 1399.

فضلی، ر.، مظلوم، م.، محمودی صاحبی، م. استحکام‌بخشی و تقویت دیوارهای بنایی دارای بازشو با شاتکریت در ساخت‌وسازها، اولین کنفرانس ملی بنای ماندگار، مشهد، 1392.

محب خواه، امین.، سروچراغی، احمد. تحلیل غیرخطی ساختمان‌های بنایی غیرمسلح به روش اجزاء مجزا، نشریه عمران مدرس، شماره 15(3)، 1394.

محزون آزموده، بهنام.، سروقد مقدم، عبدالرضا. مطالعه عملکردی روش تحلیل سلسله مراتبی AHP در بهینه یابی گزینه‌های بهسازی ساختمان‌های مصالح بنایی غیرمسلح، نشریه مهندسی عمران، شماره 23(1)، 1390.

مقدم، حسن. عملکرد ساختمان‌های متعارف در برابر زلزله و بررسی روش تقویت آن‌ها. تهران. 1385.

موسوی خلخالی، سید علی.، پورشاء، مهدی.، افشین، حسن.، چناقلو، محمدرضا. مقایسه روش‌های ارزیابی سریع آسیب‌پذیری لرزه‌ای برای ساختمان‌های مسکونی در تبریز با به‌کارگیری فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، نشریه مهندسی عمران و محیط‌زیست، شماره 49(1)، 1398.

Alam, N., M, Shahria Alam., S, Tesfamariam. (2012). Buildings’ seismic vulnerability assessment methods: a comparative study, Natural Hazards, Springer, 62, 405-424.

Chang, B., Chang, C.W., Wu, C.H. (2011). Fuzzy DEMATEL method for developing supplier selection criteria, Expert system with applications, 38, 1850-1858.

Chen C.T, Lin C.T., Huang S.F. (2006). A fuzzy approach for supplier evaluation and selection in supply chain management, International Journal of Production Economics, 102, 1-7.

Deng, H. (1999). Multi criteria analysis with fuzzy pairwise comparison. International Journal of Approximate Reasoning, 21(3), 215–231.

Lin, R. J. (2013). Using fuzzy DEMATEL to evaluate the green supply chain management practices. Journal of Cleaner Production, 40(Supplement C), 32–39.

Zhi, L., Muhammad, F., Vipul, J., Abraham, Z. (2020). Fuzzy DEMATEL analysis of barriers to Block chain based life cycle assessment in China, Computers & Industrial Engineering, Elsevier, 147, 1-10.